Het Nederlandse waterbeheer in de periode 1200-1800
Op maandag 19 januari om 20:00 u. verzorgt Milja van Tielhof in sociëteit Concordia, Westhaven 27, een lezing over de geschiedenis van het waterbeheer in Nederland. De lezing wordt georganiseerd door de historische vereniging ‘Die Goude’ en is vrij toegankelijk.
Waterbeheer speelt een grote rol in de Nederlandse geschiedenis. Al in de middeleeuwen begonnen mensen rivieren te bedijken, kanalen te graven, dammen en sluizen te bouwen en polders te vormen. Dit eeuwige graven en bouwen stimuleerde de economie en de bevolkingsgroei en lijkt daarom vanzelfsprekend. Maar dat was het niet.
Waterbouwprojecten waren duur en ze vereisten nogal wat planning en organisatie. De ingrepen in het landschap pakten bovendien voor sommigen nadelig uit. Om al die redenen was ieder project ook een bron van problemen en potentiële conflicten. Om die te voorkomen of op te lossen lijkt er in de loop van de geschiedenis een succesvolle, typisch Nederlandse manier van omgaan met water ontstaan te zijn. Die manier kenmerkt zich door respect voor verschillende belangen, bereidheid compromissen te sluiten en een grote nadruk op goede samenwerking. Wanneer men Nederlandse bedrijven en ingenieurs tegenwoordig vraagt om aan buitenlandse projecten mee te werken, is dat vaak niet alleen vanwege hun technische expertise. Ook de cultuur van samenwerken wordt zeer gewaardeerd.
Er bestaat over Nederlanders en water echter ook veel simplistische beeldvorming. Zo zouden Nederlanders van oudsher eensgezind strijden tegen het water en zouden waterschappen de oudste democratische instellingen in Nederland zijn. Inmiddels hebben historici veel onderzoek gedaan naar de manier waarop waterschappen bestuurd werden in de premoderne tijd, dus van de middeleeuwen tot het begin van de 19e eeuw. We weten daardoor wie wel of niet iets te zeggen had in de polders, hoogheemraadschappen en droogmakerijen. In werkelijkheid had vaak alleen een elite iets in de melk te brokkelen. En het beeld dat Nederlanders van nature geneigd zijn tot ‘polderen’ en samenwerken is door al het archiefonderzoek vervangen door een meer realistische voorstelling van zaken. Naast gevallen van goede samenwerking waren er ook nogal wat ruzies en conflicten, soms zelfs met geweld tegen personen.
In de lezing zal Milja van Tielhof enerzijds kijken naar gevallen van moeizame samenwerking en ernstig uit de hand gelopen ruzies, maar anderzijds ook naar slimme manieren om conflicten te overwinnen en projecten voortgang te laten vinden. Al eeuwenlang bestaat namelijk de traditie om compromissen te sluiten en is er de gewoonte om compensatie te verlenen in geval van geschade belangen. We kijken ook naar de toenmalige opvattingen over wie mee zou mogen praten en beslissen (was dat wel onze opvatting van democratie?) en naar de praktische gang van zaken, zoals vergaderingen, stemmingen en verkiezingen. Milja van Tielhof zal laten zien dat de participatie van gewone mensen in het lokale waterbeheer, zoals polders, soms opvallend groot was. De grote hoogheemraadschappen werden door de elite gedomineerd, maar daar is dan weer interessant dat ze een collegiaal bestuur hadden waarin deelgebieden vertegenwoordigd waren. In de lezing geeft Milja voorbeelden uit heel Nederland, waaronder zeker ook uit de Zuid-Hollandse waterschappen in de regio rond Gouda, zoals Schieland en de naburige waterschappen.
Milja van Tielhof is senior onderzoeker, gespecialiseerd in de economische geschiedenis en de geschiedenis van het waterbeheer. Zij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden en promoveerde aldaar. Daarna was zij werkzaam als docent en postdoc aan de universiteiten van Leiden en Utrecht en de Vrije Universiteit te Amsterdam. Milja werkte ook enkele jaren als historisch onderzoeker bij ABNAMRO. Sinds 2007 is zij in dienst bij het Huygens Instituut.
- Kosten
- Gratis
- Doelgroep
- Alle volwassenen
- Omschrijving doelgroep
- De volwassenen die geïnteresseerd zijn in geschiedenis van Gouda of in geschiedenis in zijn algemeenheid
Nog geen reacties